اکبر صفدری
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ اکبر صفدری
آرشیو وبلاگ
      وبلاگ اختصاصی دکتر صفدری (مدیریت , بانکداری و مبارزه با پول شویی)
روشهای مبارزه با پولشویی نویسنده: اکبر صفدری - ۱۳٩٢/۱/٢٧
  1. مبارزه با پولشویی  نوشته : اکبر صفدری Akbar Safdari

دولتها در چند دهه اخیر دریافتند روشهای سنتی در برخورد با جرایم کافی نیست و یکی از روشهای موثر در کشف جرایم، نظارت بر نحوه هزینه کرد وجوه در کشورهاست. در روش سنتی مبارزه با جرایم، توجه بیشتر بر جلوگیری از وقوع جرم منشأ بود و پس از آنکه جرمی صورت میگرفت مجرم به راحتی میتوانست نسبت به مصرف منافع حاصله از آن با پوشش‌های ساده اقدام نماید. امّا اکنون دولتها با تصویب قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی سعی می‌کنند راههای مصرف وجوه حاصل از جرایم را قابل شناسائی و ردیابی سازند.

1.1.     اصول مبارزه با پولشویی عبارتند از:

الف) مستند سازی جریان وجوه و قابل ردیابی نمودن آن:

 به این منظور تلاش می‌شود کلیه وجوه در داخل سیستم بانکی جریان یابد و مردم پرداخت ها و دریافتهای معاملات خود را از طریق سیستم بانکی صورت دهند. در کشورهایی که قوانین مبارزه با پولشویی از سابقه زیادی برخوردار است انجام هر گونه دریافت و پرداخت بیش از سقف مقرر یا معادل آن به سایر ارز های دیگر ممنوع است. سقف مقرر در بسیاری از کشورها معادل 10 هزار دلار امریکا تعیین شده است. علیرغم این محدودیت میزان اجرای این قانون در عمل تا به آنجا پیش رفته است که حتی در معاملات بیش از دو هزار دلار هم مردم و بانکها به راحتی حاضر به قبول وجوه نقد نیستند. با توجه به استفاده مجرمان از کالای گران قیمت (مثل طلا و جواهر، عتیقه و محصولات هنری گران قیمت) به جای وجه نقد دولتها تمامی معاملات مزبور را نیز در حکم وجه نقد تلقی نموده‌اند.به منظور قابلیت ردیابی وجوه کلیه اشخاص مشمول  موظفند در زمان ارائه خدمات پایه  مشتریان خود را شناسایی دقیق نموده و حد مورد انتظار فعالیت آنان را مشخص سازند. اشخاص مشمول موظفند در صورت کوچکترین ابهامی در مورد هویت مشتری و یا آدرس و مشخصات مالی او از ارائه خدمات خودداری نمایند.

همچنین اشخاص مشمول موظفند در زمان ارائه خدمات عادی به مشتریان نسبت به شناسایی اولیه آنان اقدام نمایند. این شناسایی در حدی صورت خواهد گرفت که اطمینان حاصل شود مشخصات ابراز شده از سوی مشتری در مورد هویت خود صحت دارد. در ایران این شناسایی منوط به اخذ کارت ملی و مطابقت آن با مشخصات اعلام شده از سوی مشتری شده است. به عبارت دیگر در صورت اجرای این قانون در هر کشور اخذ خدمات پایه بدون ذکر نام و مشخصات کامل و نیز از طریق الکترونیک و سایر روشهایی که مشتری به صورت کامل احراز هویت نمی‌گردد ممنوع می‌شود.

ب) گزارش دهی معاملات مشکوک[1] (STR)

معاملات و عملیاتی که اشخاص با در دست داشتن اطلاعات و یا دلایل منطقی ظن پیدا کنند که این عملیات و معاملات بمنظور پولشویی انجام می‌شود.

پس از مستند سازی و قابلیت ردیابی مهمترین اصل گزارش دهی معاملات مشکوک است. معاملات مشکوک معاملاتی هستند که پولشویان در فرایند انجام پولشویی به انجام آن مبادرت میورزند امّا این معاملات صرفاً توسط پولشویان صورت نمی‌گیرد و بسیاری از مردم عادی نیز در جریان فعالیت روزمره خود احتمالاً ناچار به انجام آن می‌شوند.

برای مثال ارائه وجه نقد بیش از سقف مقرر نوعی معامله مشکوک است، زیرا دلیلی برای نگهداری وجه نقد توسط اشخاص بیش از سقف مقرر وجود ندارد و اصولاً وجوه نقد در این حد باید از داخل سیستم بانکی جابجا شود. در این حال بطور قطع نمی‌توان گفت هر وجه نقدی بیش از سقف مقرر حتماً حاصل فعالیت مجرمانه استاما بایستی گزارش شود.‍،CTR[2]. معاملات مشکوک معمولاً از تحلیل رفتار مجرمان برای تطهیر وجوه حاصله مشخص می‌گردد. مصادیق معاملات مشکوک در بخشهای مختلف متفاوت است. برای مثال در بانکها موارد مشخصی وجود دارد که مصداق معاملات مشکوک است و در بورس موارد دیگری وجود دارد.

ج‌)     جمع‌آوری و پردازش اطلاعات:

با تصویب قانون و اجرای آن باید مرکزی تأسیس شود تا کلیه اطلاعات مربوط به معاملات مشکوک در آن گردآوری، طبقه بندی، پردازش و تحلیل گردد. این واحد برای افزایش کارآیی و اثر بخشی فعالیت خود و تحلیل و پردازش صحیح اطلاعات باید به بانکهای اطلاعاتی گوناگون دسترسی داشته باشد. در این واحدها بخش اعظم کار توسط سیستمهای اطلاعاتی انجام می‌شود و نیروی انسانی نقش کمی از مجموع عملیات آن را دارد. در عین حال نیروهای این واحدها باید تخصص لازم در مسائل مالی، حقوقی و کامپیوتر داشته باشند. نیروهای این واحدها باید مرتباً تحت آموزش باشند و آخرین شگردهای پولشویی به اطلاع آنان رسانده شود. این واحدها در دنیا به عنوان واحد اطلاعات مالی (FIU)[3] یا پلیس مالی معروف‌اند. اهم وظایف این واحد در ایران عبارت است از:

  1. جمع‌آوری و اخذ اطلاعات معاملات مشکوک.
  2. ارزیابی، بررسی و تحلیل اطلاعات، گزارشها و معاملات مشکوک.
  3. درج و طبقه بندی اطلاعات در سیستمهای مکانیزه.
  4. تأمین اطلاعات مورد نیاز مراجع قضایی و دستگاه های امنیتی.
  5. تهیه آمارهای دقیق از اقدامات صورت گرفته در جریان مبارزه با پولشویی.
  6. تأمین امنیت اطلاعات جمع آوری شده.
  7. تبادل اطلاعات و تجارب با سازمانها و نهادهای بین‌المللی طبق مقررات.
  8. ارسال گزارشهایی که به احتمال قوی صحت دارد یا از اهمیت برخوردار است.
  9. پیگیری گزارشهای ارسالی در مراجع قضایی.
  10. تهیه پیش نویس برنامه سالانه واحد اطلاعات مالی جهت تصویب شورا.

شایان ذکر است معمولاً در واحدهای بزرگی که عملیات مالی گسترده در آنها انجام می‌شود کمیته و یا واحدی تحت عنوان واحد مبارزه با پولشویی یا واحد اطلاعات مالی تشکیل می‌شود تا وظایف محوله به اشخاص مشمول را در آن واحد انجام دهد. در بنگاه‌های کوچکتر این کار به فرد یا افراد خاصی محول میگردد. معمولاً این واحدها وظایف زیر را به عهده دارند:

  1. بررسی و تحقیق و اعلام نظر در مورد گزارشهای ارسالی کارکنان دستگاه ذیربط.
  2. ارسال فوری گزارشهای مزبور در قالب فرمهای مشخص شده به واحد اطلاعات مالی بدون اطلاع ارباب رجوع.
  3. نظارت بر فعالیت مشتریانی که از خدمات پایه استفاده می‌کنند، به منظور شناسائی معاملات مشکوک.
  4. تهیه نرم افزارهای لازم به منظور شناسائی سیستمی معاملات مشکوک.
  5. تأمین اطلاعات تکمیلی مورد نیاز واحد اطلاعات مالی.
  6. صدور بخشنامه های لازم در خصوص اجرای قانون و مقررات مربوط به مبارزه با پولشویی.
  7. بازرسی و نظارت از واحدهای تحت امر به منظور اطمینان از اجرای کامل قوانین و مقررات.
  8. تهیه آمارهای مربوط به اقدامات هر دستگاه در مبارزه با پولشویی و نتایج آن.
  9. ارسال پرونده اشخاصی که در اجرای قانون و مقررات مربوط کوتاهی نمایند به مراجع ذیربط.

10. نگهداری سوابق و گزارشهای مکاتبات مربوط به دستگاه متبوع.

 د) نگهداری اسناد و مدارک:

از دیگر اصول مبارزه با پولشویی نگهداری اسناد و مدارک به مدتی است که قانون و مقررات تعیین می‌نمایند. در ایران هر چند در قانون تجارت نگهداری اسناد و مدارک و صورتهای مالی برای تجار الزامی شده است، امّا جریمه عدم اجرای آن (پرداخت 2 تا 10 هزار ریال جریمه) با توجه به زمان زیادی که از تصویب آن گذشته (حدود 70 سال) و عدم پیش بینی روش بروز رسانی آن بازدارندگی لازم را ندارد.

در قانون مبارزه با پولشویی مصوب مجلس شورای اسلامی این موضوع مورد تأکید قرار گرفته است.همچنین ضوابط مربوط به چگونگی نگهداری اسناد و مدت نگهداری در آئین نامه مدت و طرز نگهداری اوراق بازرگانی اسناد و دفاتربانکها مصوب25/3/89 شورای پول و اعتبار به تفصیل اعلام گردیده است.

ه) تبادل اطلاعات داخلی:

از دیگر اقدامات مربوط به مبارزه با پولشویی در دنیا که نقش بسیار مهمی در کشف جرایم و پولشویی دارد تسهیل تبادل گسترده اطلاعات بین دستگاههای اجرایی با واحد اطلاعات مالی است. در این باره تأکید زیادی وجود دارد که در کشورها نباید هیچ مانعی برای دسترسی واحد اطلاعات مالی به اطلاعات مالی اشخاص وجود داشته باشد. به عبارت دیگر مسائلی همچون رازداری بانکی و یا مخفی نگهداشتن اطلاعات مالی مشتریان و ارباب رجوع از واحد اطلاعات مالی به هیچ وجه محلی از اعراب ندارد. در این باره حتی کشورهایی که زمانی به مخفی نگهداشتن اطلاعات مشتریان حتی در برابر حکم دادگاه معروف بودند امروز مجبور شده‌اند که اطلاعات مشتریان خود را به محض درخواست واحد اطلاعات مالی در اختیار آن واحد قرار دهند.

 و) تبادل اطلاعات با سایر کشورها

در صورت اجرای قانون مبارزه با پولشویی در هر کشور، پولشویان سعی خواهند کرد با انعقاد قراردادها و انجام معاملات با خارج کشور عملیات تعقیب و ردیابی وجوه خود را با اخلال مواجه سازند. زیرا به طور طبیعی جمع آوری و کسب اطلاعات و تحقیق جهت کشف جرم در خارج از  کشور با مشکلاتی همراه است و قطعاً موجب کندی تحقیق خواهد شد. به همین منظور کشورها سعی دارند با انعقاد قراردادهای دو و چند جانبه تبادل اطلاعات مالی در پرونده های خود را به حداکثر رسانده و  موانع را از پیش رو بردارند.

کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد که صرفاً با هدف مبارزه با مفاسد مالی بین کشورهای عضو به امضا رسیده آخرین و نهایی ترین قرارداد چند جانبه است که در آن موضوع تبادل اطلاعات، تحقیقات مشترک، تبادل عواید حاصل از جرایم مالی و نیز استرداد متهمان و مجرمان به خوبی در نظر گرفته شده است.

یکی از جرایمی که در این کنوانسیون به عنوان فساد مالی شناخته شده است جرم پولشویی است و در صورت عضویت ایران در آن امکان انجام تبادلات مذکور با حدود 107 کشور دنیا که کنوانسیون را در مراجع قانون گذاری خود پذیرفته‌اند میسر می گردد. مشروط بر آنکه هر عضو بپذیرد که این کنوانسیون را مبنای معاضدت قضایی در امور فوق قرار خواهد داد. هر چند اکثر کشورهای عضو این کنوانسیون را مبنای معاضدت قضایی قرار داده‌اند، امّا تعداد اندکی نیز هر نوع معاضدت قضایی را منوط به قرارداد دوجانبه نموده‌اند.

برخی کشورها نیز با صدور بیانیه های تفسیری پذیرش کلیات آنرا به شکلی که توضیح داده‌اند پذیرفته‌اند. به هر حال لایحه مزبور پس از تصویب هیات وزیران و تصویب مجلس شورای اسلامی مورد اشکال شورای محترم نگهبان قرار گرفته و با اصرار مجلس بر نظر قبلی خود از سال 1385 به مجمع محترم تشخیص مصلحت نظام ارسال شده ولی تاکنون اتخاذ تصمیم نگردیده است.

1.2.     وظایف و اصول الزامی برای بانکها و مؤسسات اعتباری در مبارزه با پو ل‌شویی

مبارزه با پولشویی با کنترل دسترسی به سیستم مالی و جلوگیری از ورود پول کثیف به سیستم مالی آغاز می شود. بنابراین بانک ها هسته اصلی شبکه حفاظت از سیستم مالی محسوب می شوند. در این راستا با عنایت به تجربیات بین المللی در زمینه برنامه های مبارزه با پولشویی، کلیه بانک های خصوصی، دولتی و مؤسسات اعتباری به منظور مبارزه با پولشویی ملزم به رعایت اصولی هستند که مورد توافق عمومی سازما نهای بین المللی فعال در زمینه مبارزه با پولشویی و کلیه کشورهایی است که دارای قانون مبارزه با پولشویی بوده و برنامه های مبارزه با پولشویی را فعالانه دنبال می کنند. این اصول عبارت اند از:

 KYA [4]سازمان خود را بشناسید.

 KYB [5]نوع فعالیت و مبادلات سازمان خود را بشناسید.

[6] KYCمشتری خود را بشناسید.

[7] KYEهمکاران و کارمندان خود را بشناسید.

الف)شناسایی مشتری

1.فرایند شناسایی مشتری های حقیقی

شناسایی مشتری  به معنی احراز هویت مشتری توسط بانک یا مؤسسه اعتباری در هنگام گشایش حساب و ارائه خدمات است. فرایند احراز هویت مشتری را می توان به تفکیک زیر بیان کرد:

- اخذ اسناد رسمی هویتی معتبر از مشتری در هنگام گشایش حساب و ارائه خدمت.

-بررسی منبع وجوه برای گشایش حساب با مبالغ بالا،

-شناسایی مالکان ذ ینفع حساب،

-دقت نظر در نزدیکی محل اقامت یا محل کار مشتری به بانک یا مؤسسه اعتباری مورد مراجعه،

-تأیید محل اقامت یا کار مشتری با استعلام یا سؤال از نهادهای خدمات شهری (مخابرات، آب یا برق)،

-جمع آوری اطلاعات کافی درباره حرفه مشتری به منظور سنجش و تطبیق گردش حساب مشتری با نوع فعالیت اقتصادی آن،

-کنترل و تأیید بانک های عامل واریزکننده وجوه به حساب مشتری،

2.فرایند شناسایی مشتری های حقوقی

از آنجا که ریسک اشخاص حقوقی بسیار بیشتر از اشخاص حقیقی است، بنابراین لازم است ضوابط بانک ها و مؤسسات اعتباری برای شناسایی مشتری های حقوقی دقیق تر از ضوابط حاکم برای شناسایی و احراز هویت مشتر یهای حقیقی باشد. در مورد اشخاص حقوقی شناسایی شامل موارد زیر می شود:

-نام و نشانی کامل شخص حقوقی با اخذ اسناد رسمی مربوطه،

-نوع شخصیت حقوقی و ساختار آن؛ نوع و حوزه فعالیت آن با اخذ اسناد معتبر،

-نام، نشانی و سمت کلیه کسانی که حق امضا و برداشت از حساب شرکت را دارند،

-نام و مشخصات مدیران، سهامداران عمده، بازرسان و حسابداران رسمی شرکت،

-احراز هویت فردی که به نمایندگی از طرف شرکت اقدام به افتتاح حساب می نماید،

2.فرایند شناسایی مشتر یهای متقاضی صدور حواله

با عنایت به اینکه حواله از مرسوم ترین ابزارهای نقل و انتقال وجوه غیرقانونی است، بنابراین بانک‌ها و مؤسسات مالی فعال در این زمینه باید، مشتری های متقاضی صدور حواله را به دقت شناسایی کنند. بر این اساس و به منظور شناسایی متقاضیان صدور حواله، بررسی موارد زیر از طرف بانک یا مؤسسه مالی الزامی است:

-نام و نشانی کامل متقاضی صدور حواله از طریق اخذ مدارک رسمی هویت،

-شماره حساب متقاضی انتقال وجه،

-نام و نشانی کامل و شماره حساب دریافت کننده حواله،

-درج اطلاعات فوق در طول مسیر پرداخت در سند انتقال (حواله)،

-بررسی و کنترل میزان، تعداد و مقصد حواله هایی که مشتری طی یک دوره معین از طریق یک بانک یا مؤسسه مالی و شعبه های آنها حواله نموده است،

ب)طبقه بندی مشتری ها بر مبنای ریسک

ضوابط دقیق برای مشتری های پرخطر بر اساس توصیه های گروه ویژه اقدام مالی ضوابط شناسایی مشتری باید مبتنی بر ریسک باشد. بر این اساس سختگیری و دقت در پذیرش مشتری باید متناسب با مشخصات و پیشینه حرفه ای وی باشد. در این راستا کنترل های مورد نیاز از سوی بانک یا مؤسسه اعتباری باید بر اساس انواع ریسک باشد: از جمله ریسک مشتری، ریسک محصول یا خدمتی که به مشتری ارائه می شود و ریسک منطقه فعالیت بانک یا مؤسسه اعتباری ارائه دهنده خدمت به مشتری.

1.مشتری های پرریسک

با عنایت به ریسک های فوق، بانک ها باید قادر به اداره و هدایت یک برنامه ارزیابی ریسک باشند و اطمینان یابند که کنترل های اعمال شده متناسب با سطح ریسک مشتری است. در این راستا شناسایی مشتری ها، محصولات و خدمات مالی پرریسک بسیار مهم است. بر این اساس، مشتریانی که به طور سنتی به عنوان مشتری پرریسک محسوب می شوند، عبارت اند از:

-سازمان های مالی غیربانکی، سازمان های غیردولتی مانند خیریه ها،

-شرکتهای برون مرزی،

-شرکت های سهامی که سهام آنها بی نام است،

-فعالان اقتصادی که خدمات خود را به صورت نقدی ارائه می دهند،

2.محصولات و خدمات مالی پرریسک

محصولات و خدمات مالی پر ریسک، خدمات بانکی و ابزارهای پولی  هستند که بانک در اختیار مشتریان خود قرار می دهد. این محصولات و خدمات می‌توانند به راحتی در دسترس پول شویان نیز قرار گیرند و آنها از این طریق اقدام به پولشویی نمایند. بر این اساس این خدمات از نظر خطر پولشویی پرریسک محسوب می شوند. از جمله این خدمات عبارت اند از:

- در این خصوص، بانک ها به منظور تعیین ریسک حساب های کارگزاری خارجی خود، باید نکاتی را در نظر بگیرند، از جمله: موقعیت محلی بانک طرف حساب و ماهیت مجوز بانک کارگزار، برنامه های کنترلی و ردیابی بانک کارگزار برای مقابله با فعالیت های پولشویی و وسعت مقررات و نظارت بانکی در کشور محل استقرار بانک کارگزار.

- روابط بانکی خصوصی. گاهی بانکها، خدمات و محصولات مالی را به شکل خصوصی در اختیار برخی مشتری های خاص (دولتمردان، دفاتر وکالت، مشاوران سرمایه گذاری، شرکت های سرمایه گذاری شخصی و صندوق های مشترک سرمایه گذاری) قرار می دهند. این مشتریان حساب های بانکی خصوصی نزد بانک باز کرده و از این طریق، خدمات خصوصی دریافت می‌کنند. نظر به ریسک فعالیتهای این گروه از مشتریان لازم است کنترل حساب های آنها و خدمات خاصی که به آنها ارائه می‌شود، بیشتر مراقبت شود. از جمله چک های پشت نویسی شده و مراجع بانکی آنها باید مورد تأیید قرار گیرند. همچنین آگاهی از منابع ثروت مشتری، نیازها و مبادلات مورد انتظار مشتری بسیار با اهمیت است. بر این اساس سطح انتظار و نوع مبادلات مشتریان خاص باید مستند شود. نظر به اینکه روابط بانکی خصوصی ممکن است پیچیده باشد، لازم است سیستم کنترل و گزارش‌دهی فعالیت‌های مشکوک به گونه ای طراحی شود که قادر به ارزیابی صحیح کلیه فعالیت های این گروه از مشتری ها باشد.

- بانکداری الکترونیکی. این حوزه از بانکداری به علت سرعت و وسعت جغرافیایی انجام عملیات نسبت به فعالیت های پولشویی بسیار آسیب پذیر است. بنابراین لازم است در این حوزه نقل و انتقالات وجوه توسط بانک ها و مؤسسات مالی، مورد دقت نظر بیشتری قرار گیرد؛ از جمله: نقل و انتقالات الکترونیکی وجوه از مکان مالی امن به موقعیت جغرافیایی پرخطر یا برعکس که بدون هیچ دلیل اقتصادی و حرفه ای یا بدون تطابق با فعالیت های حرفه ای و سوابق کاری مشتری صورت می پذیرد. نقل و انتقالات مبالغ جزئی که به دفعات بسیار به حساب مشتری وارد می‌شود و خیلی سریع و با استفاده از خطوط انتقالی از حساب مشتری به حساب دیگری در یک شهر یا کشور دیگر منتقل می شود، در حالی که این انتقالات منطبق با حرفه و کسب وکار مشتری نیست؛ ورود الکترونیکی مبالغ قابل توجه به حساب یک مشتری خارجی بدون دلیل روشن؛ انتقال وجوه بدون شرح، به دفعات و یا با الگوهای غیرمعمول؛ و در نهایت، دریافت ها و پرداخت های الکترونیکی به / از حساب مشتری بدون ارتباط آشکار با قراردادهای قانونی خرید و فروش کالا و خدمات.

3.مناطق پرریسک

به طور کلی برای اجرای یک برنامه مؤثر ضد پولشویی، شناخت مناطق پرریسک ضروری است. مناطقی که در نزدیکی مرزهای خارجی قرار دارند و مناطقی که فعالیت های مجرمانه، مانند قاچاق، بیشتر در آنجا صورت می گیرد از جمله مناطق پرریسک شناخته می شوند. بنابراین بانک ها و مؤسسات اعتباری فعال در این مناطق باید در شناسایی مشتریان خود دقت عمل بیشتری داشته باشند. همچنین بانک ها و مؤسسات اعتباری و شعبه های آنها در سایر مناطق نیز می بایست نسبت به نقل و انتقالات وجوه به/ از بانک‌ها و مؤسسات اعتباری فعال در مناطق پرریسک، کنترل و نظارت بیشتری داشته باشند.

 ج)نظارت سیستمی بر گردش عملیات مشتری به منظور تشخیص موارد مشکوک

به منظور شناسایی موارد مشکوک به پولشویی لازم است بانک ها و مؤسسات اعتباری دارای یک سیستم نظارت بر گردش عملیات بانکی مشتری باشند. در این راستا و از آنجا که شناسایی و کنترل گردش عملیات مشتری، فرایندی مستمر است؛ لازم است مؤسسات مذکور با نصب نرم افزارهای ویژه مبارزه با پولشویی، اطلاعات اخذ شده از مشتریان را مدیریت کنند. از جمله ویژگی های نرم افزارهای فوق، قابلیت جمع آوری، تجزیه و تحلیل، نمایش و عرضه اطلاعات و شناسایی موارد مشکوک است. نرم افزارهای مذکور به گونه ای طراحی شده اند که امکان بررسی و کنترل حساب ها و گردش عملیات بانکی مشتریان به صورت مستمر و در کوتاه ترین زمان را فراهم می سازند. از جمله مواردی که در بررسی موارد مشکوک به بررسی دقیق تر و کسب اطلاعات بیشتری از مشتری نیاز دارد، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-وجوه انتقالی فاقد اطلاعات متقاضی (نام، نشانی و شماره حساب) در سند انتقال وجه (حواله)،

-معاملات کلان پیچیده و غیرمتعارف فاقد توجیه اقتصادی وقانونی،

-عملیات بانکی و معاملات انجام شده در مناطق فاقد قوانین استاندارد برای مبازره با پولشویی،

-نگهداری غیرمنطقی حساب از طریق اتباع خارجی،

-معاملات انجام شده از طریق روابط کارگزاری،

-معاملات غیرحضوری از طریق بانکداری الکترونیکی واینترنتی.

د)تجهیز سیستم گزارش دهی استاندارد و گزارش موارد مشکوک به مراجع صلاحیت دار

به طورکلی برای اجرای یک برنامه مؤثر ضد پولشویی، باید کلیه مؤسسات مالی به یک سیستم گزارش‌دهی مجهز باشند. سیستمی که بر اساس قواعد و استانداردهای ازپیش تعیین شده ای طراحی شده باشد، به این معنی که معیارها و ویژگی هایی که بر پایه آنها معامله ای مشکوک تلقی میشود، از قبل مشخص و برای سیستم تعریف شود. سیستم بر اساس معیارها و ویژگی های فوق تنظیم شده و گردش عملیات مشتر یها را به طور خودکار کنترل میکند. درصورتی که سیستم، معیارهای مورد نظر را شناسایی کند، به طور خودکار اعلام خطر کرده و هشدار می دهد.

 در این راستا لازم است کلیه بانک ها و مؤسسات اعتباری یک بخش کنترل و تطبیق داشته باشند. این بخش مسئول تطبیق فعالیت مؤسسات مذکور با قانون و مقررات ضد پولشویی می باشد. همچنین وجود یک بخش برای کنترل و شناسایی موارد مشکوک مورد نیاز است. علاوه بر این، سیستم گزار‌ش‌دهی مناسب به همراه ضبط و نگهداری سوابق و گزارش موارد مشکوک از الزامات موفقیت مؤسسات مالی در زمینه مبارزه با پولشویی است.

هـ)سیستم گزار ش دهی موارد مشکوک

یکی از وظایف و راهکارهای بانک ها و مؤسسات اعتباری برای مبارزه با پولشویی، گزار شدهی موارد مشکوک است. البته منظور این نیست که مؤسسات مذکور مشخص کنند مبادلات بانکی دقیقاً مرتبط با پولشویی است؛ بلکه منظور این است که مراقبت نمایند مبادلات بانکی منطبق و متناسب با نوع فعالیت اقتصادی و کسب وکار مشتری باشد. در این راستا از آنجا که سیستم جمع آوری اطلاعات نقش مهمی در گزار شدهی مناسب دارد، بنابراین سیستم گزار شدهی باید حاوی اطلاعات مفیدی از جمله موارد زیر باشد:

-هویت و مشخصات کامل مشتری منطبق بر مدارک شناسایی معتبر، نشانی و شماره تلفن مشتری،

-اطلاعات مربوط به عملیات شامل تاریخ انجام معامله؛ موضوع مورد معامله و ارزش آن؛ شماره حساب سایر اشخاص مرتبط با معامله؛ نوع معامله (نقدی، الکترونیکی، ارزی)؛ اطلاعات مربوط به حساب (نوع حساب، تاریخ افتتاح و وضعیت گردش حساب)؛ شماره حساب و کد شعبه یا مؤسسه مالی انجام دهنده معامله،

-اطلاعات مربوط به معامله کننده شامل مشخصات هویتی، مدارک هویتی، شماره مدارک هویتی، شغل، نشانی کامل وتلفن مشتری.

انواع گزارش های مفید جهت شناسایی موارد مشکوک

سیستم گزارش دهی را می توان به گونه ای طراحی کرد که گزارش های متعددی از آن استخراج شود. از جمله گزارش هایی که جهت شناسایی موارد مشکوک به بانکداران کمک میکند، گزارش انتقالات نقدی، گزارش روزانه و سوابق انتقالات الکترونیکی (تلفن، سوئیفت 10 و اینترنت)، گزارش حجم ابزارهای پولی استفاده شده توسط مشتریان و گزارش سرعت گردش وجوه یا گردش حساب مشتر یها.

و)گزارش انتقالات نقدی

با استخراج گزارش هایی از فعالیت نقدی مشتری (که بیش از یک مبلغ معین باشد) تراکنش های مشکوک شناسایی می شوند. در این راستا یکی از ابزارهای مرسوم به کارگیری نرم افزارهایی است که به گونه ای طراحی شده اند که قادر به فیلترکردن موارد زیر هستند:

-انتقالات نقدی چندگانه روزانه به حساب مشتری که مجموع آنها بیش از سقف تعیین شده در مقررات مبارزه با پولشویی باشد.

-انتقالات نقدی منفرد یا چندگانه روزانه به حساب مشتری که نزدیک سقف تعیین شده در مقررات مبارزه با پولشویی باشد.

-انتقالات نقدی جزئی به حساب مشتری که در مجموع طی یک دوره زمانی کوتاه ( 15 روز) مبلغ قابل توجهی شود.

ز)گزار شهای روزانه و سوابق انتقالات الکترونیکی

ابزار دیگری که برای شناسایی موارد مشکوک به کار میرود، گزارش گیر ی روزانه و سوابق انتقالات الکترونیکی (تلفن، سوئیفت و اینترنت) وجوه به حساب مشتری است. بررسی دوره ای اطلاعات فوق در شناسایی فعالیتهای بانکی غیرمعمول مشتری مؤثر است. بر این اساس خروجی بیشتر سیستم های نرم افزاری موجود برای مقابله با پولشویی، شامل گزارش های استانداردی است که فعالیت های مشکوک را فیلتر می کنند. این گزارش ها به طورکلی متمرکز بر مشخص کردن موقعیت های جغرافیایی پرخطر و نقل و انتقالات الکترونیکی مبالغ بالا توسط مشتری است. بر این اساس ضروری است که بانک ها با توجه به نوع مشتری های خود و حجم انتقالات الکترونیکی مشتری معیارهای خود را برای فیلتر حجم انتقالات الکترونیکی هر نوع مشتری (شخصی و شرکتی) مشخص کنند و نرم افزار مناسب برای فیلترکردن انتقالات الکترونیکی مشکوک فراهم نمایند.

ح)گزار شهای حجم ابزارهای پولی استفاده شده به وسیله مشتریان و سرعت گردش حساب مشتری

گزارش های مفیدی که لازم است در خصوص حجم ابزارهای پولی استفاده شده به وسیله مشتری تهیه شود عبارتند ار:

-ثبت و ضبط اطلاعات مربوط به فروش ابزارهای پولی (چکهای بانکی، چکهای مسافرتی، حواله و ...) می تواند به بانکداران برای تشخیص امکان ایجاد تشکیلات پولی توسط پول شویان از طریق خرید ابزارهای فوق کمک کند. با بررسی دوره ای این سوابق، فعالیت های مشکوک مشتری قابل شناسایی خواهد شد.

-گزارش های مربوط به سرعت گردش وجوه یا گردش حساب مشتری، منعکس کننده کل بدهکاری و بستانکاری حساب مشتری و دفعات بدهکاری و بستانکاری حساب مشتری در یک دوره مشخص (یک ماه)است. با کمک گزارش های فوق، مشتریانی که گردش حساب بسیار بالا و غیرمعمول دارند قابل شناسایی و ردیابی خواهند بود.

ط)موارد مشکوک به پولشویی در بانکها و مؤسسات اعتباری

از جمله موارد مشکوک به پولشویی از طریق بانکها و مؤسسات اعتباری که لازم است به مراجع ذی صلاح گزارش داده شود عبارت اند از:

-وجود انواع حساب به نام مشتری در بانک یا مؤسسه اعتباری واحد در یک منطقه،

-افتتاح حسا بهای متعدد و سپرده گذاری در آنها،

-گردش عملیات بسیار بالای حساب که تناسبی با حرفه مشتری نداشته باشد،

-سپرده گذاری به دفعات و برداشت یکجا و عمده،

-ارائه چک های ظهرنویسی شده متعدد به بانک برای وصول به حساب مشتری،

-مراجعات متعدد به صندوق امانات بانک،

-پیشنهاد رشوه برای انجام عملیات مشکوک،

-امتناع مشتری از ارائه اصل مدارک هویتی،

-بروز وقفه در ارائه مدارک ثبتی شرکت،

-تبدیل اسکناس های ریز به اسکنا سهای درشت در حجم بالا،

-تقاضای انتقال وجوه ارزی با مبالغ بالا به خارج از کشور بدون ارتباط با حرفه مشتری،

-تغییر ناگهانی الگوی مبادلات ارزی مشتری و عدم تطابق آن با فعالیتهای معمول وی،

-ورود یا سپرده گذاری مبالغ قابل توجه وجوه به حساب مشتری از طریق چک های بانکی، حواله و یا انتقال تلفنی نامتناسب با نوع کار و فعالیت اقتصادی صاحب حساب،

-تفاوت قابل توجه الگوی سپرده های نقدی یک بنگاه خرده فروشی در یک محله با بنگاه مشابه در همان محل،

-نقل و انتقال غیرمعمول وجوه بین حسا بهای مرتبط،

-تقاضای مبالغ قابل توجه چک بانکی، حواله یا چک های مسافرتی به میزان سقف تعیینی در مقررات توسط مشتری،

[1] Suspicous Trancaction Report

[2] Cash Trancaction Report

[3] financing intelligence unit

[4] - Know Your Administration

[5] Know Your Business

[6] Know Your Customer

[7] Know Your Employee

  نظرات ()
مطالب اخیر قانون مبارزه با پول شویی آموزش مبارزه با پولشویی پولشویی و ضدپولشویی در بانکداری ضدپول شویی در بیمه کارگاه آموزشی مبارزه با پول شویی Prevention of Money Laundering and Suggestion Model for Banking System ضدپول شویی در بنگاههای اقتصادی کتاب پول شویی و ضدپول شویی در شرکت های تجاری و مؤسسات غیر تجاری کتاب مدیریت هزینه در صنعت بانکداری آموزش مبارزه با پول شویی
کلمات کلیدی وبلاگ aml (۱) money laundering (۱) prevention (۱) suggestion mode (۱) آئین نامه های قانون بانکی بدون ربا (۱) آئین نامه های قانون عملیات بانکی (۱) آئین نامه های قانون عملیات بانکی بدون ربا (۱) آل کاپون (۱) آموزش (٢) آموزش مبارزه با پول شویی (۱) آموزش مبارزه با پولشویی (۱) استاد مبارزه با پولشویی (٢) امور مالی بین المللی (۱) بانک‌های زیرزمینی (۱) بانک جهانی (۱) بانکداری (٢) بنگاههای اقتصادی (۱) بهشتهای مالیاتی (۱) بودجه (۱) بیت کوین (۱) بیت کوین و پولشویی (۱) بیمه (۱) پول‌شویی و مبارزه با آن در مؤسسات خدماتی، تولیدی و (۱) پول امتیازی (۱) پول خاکستری (۱) پول خونین (۱) پول دیجیتال (۱) پول سیاه (۱) پول شویی (٢) پول شویی چیست (٢) پول شویی و ضدپول شویی (۱) پول شویی یعنی چه (۱) پول عجیب (۱) پول و بانکداری (۱) پول کثیف (۱) پولشویی (٥) پولشویی در موسسات مالی (۱) تاریخ پولشویی (۱) تجارت الکترونیک (۱) تدریس (۱) تدریس مبارزه با پول شویی (٤) تعریف پولشویی (۱) تفریغ بودجه (۱) توصیه های 9+40 fatf (٢) جرایم مالی (۱) چک (۱) چک برگشتی (۱) درس مبارزه با پول شویی (٢) دستورالعملهای مبارزه با پولشویی (۱) دوره آموزش مبارزه با پول شویی (۱) دوره آموزش مبازه با پول شویی (۱) ربا (۱) روشهای پولشویی (۱) روشهای پولشویی در بانک (٢) روشهای جلوگیری از پول شویی (۱) روشهای مبارزه با پولشویی (۳) سازمانهای مبارزه با پولشویی (۱) سقف مقرر (۱) سلامت اداری (۱) شرکت (۱) شرکت های تجاری و مؤسسات غیر تجاری (۱) شیوه های پولشویی (٢) صندوق بین المللی پول (۱) ضدپول شویی (٢) ضدپول شویی در بنگاههای اقتصادی (۱) ضدپول شویی در بیمه (۱) عملیات بانکی بدون ربا (۱) فساد (٢) فوتبال فساد (۱) قانون بانکی بدون ربا (۱) قانون تجارت الکترونیک (۱) قانون تجارت الکترونیک ایران (۱) قانون جدید چک (۱) قانون چک (۱) قانون عملیات بانکی بدون ربا (۱) قانون عملیات بانکی بدون ربا(بهره) (۱) قانون مبارزه با پول شویی (۱) قوانین مبارزه با پولشویی (۱) گانگستر (۱) گروه ولفسبورگ (۱) گزارش معاملات مشکوک (۳) گزارش معاملات نقدی (۳) گواهی الکترونیکی (۱) مبارزه با پولشویی (۱) مبانی پول و بانکداری (۱) مدرس (٢) مدرس مبارزه با پول شویی (٥) مدیریت هزینه (۱) مسئولیت بانکها (۱) مسی (۱) مفهوم پولشویی (۱) مقالات مبارزه با پول شویی (٢) کارگاه آموزش مبارزه با پول شویی (۱) کارگاه آموزشی مبارزه با پول شویی (۱) کتاب (۱) کتاب پول شویی (۱) کتاب امور مالی بین المللی (۱) کتاب حسابرسی (۱) کتاب حسابرسی 1 (۱) کتاب حسابرسی 2 (۱) کتاب حسابرسی داخلی (۱) کتاب مبارزه با پول شویی (۱) کتاب مبانی پول و بانکداری (۱) کلاس (۱) کلاس آموزش مبارزه با پول شویی (۱) کلاهبرداری (۱) کنترل بودجه (۱)
دوستان من وبلاگ من در بلاگفا وب سايت رسمي من وبلاگ من در ميهن بلاگ وبلاگ من به زبان تركي استانبولي دانشگاه مارمارا بانک سپه بانک مرکزی بانك اقتصاد نوين دبیرخانه شورای عالی مبارزه با پولشویی جامعه حسابداران رسمی ایران سازمان بورس و اوراق بهادار بیمه مرکزی اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب